Stylizacja Językowa w utworze
Thu Mar 20 09:20:31 AM CET 2025
- Sienkiewicz sięga do pamiętników Jana Chryzystoma Paska, opisującego historię sarmaty, interesuję się polszczyzną 17wieku, którą posługuję się narrator.
- Kompanionowie zamiast kompani - archaizm flexyjny
- Hetmanią - archaizm rzeczowy
- Harmatami zamiast armatami - archaizm fonetyczny
- Ot co jest - archaizm składniowy
- Makaronizm - zaporzyczenie z laciny, ta stylizacja jest archaiczna
- Obraz kultury sarmanckiej w lekturze, postacie pozytywne podkreslajac ze respektuja kodex rycerski, ale tez przedstawia zepsucie moralne magnatow. Unaocznia tez szlachecka megalomanie, nietolerancje religijna, ten obraz kultury sarmackiej ukazuje koloryt epoki. Kult Maryjny religijnosc, przekonanie: polska przedmurzem chrzescijanstwa
Olenka jako dziewczyna dumna i autorytet moralny
- Potop - basn, etos, western Bohaterowie dziela sie na dobrych i zlych Walka dobra ze zlem
- ePOS- epopeja narodowa
- heroizacja bohaterow - sceny batalistyczne, oblezenia, wojna jako swietosc
- podzial na czarne charactery, zasadzki egzekucje strzelanki
- zwyciestwo sprawiedliwosci
Gatunek synkretyczny łączy różne gatunki
Fiodor dostojewski, zbrodnia i kara
Thu Mar 20 10:03:15 AM CET 2025
Fiodor Dostojewski, zbrodnia i kara - wprowadzenie do lektury (podr str 126 rozdział 5)
-
informacja biograficzna str 131 (tytuły)
-
okoliczności powstania utworu 131
-
poetyka powiści 133 (2 wytłuszczone cechy)
-
przestrzeń 133 i 128/129 (miasta)
-
dostojewski i rosja 127
-
Fiodor Dostojewski, po ukończeniu Wojskowej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu, zajął się literaturą. Jego debiut, powieść Bledni ludzie, była związana z nurtem naturalizmu, ukazującym konflikty między władzą a biedą. Wkrótce został aresztowany za działalność w kółku samokształceniowym i zesłany na Syberię. Po powrocie zmienił swoje poglądy, porzucając socjalizm na rzecz prawosławia i panslawizmu. W jego literaturze widać krytykę Zachodu i przekonanie o moralnej zgniliźnie europejskiej cywilizacji. Do najważniejszych powieści Dostojewskiego należą Zbrodnia i kara, Idiota, Biesy i Bracia Karamazow. Łączą one psychologię z filozofią, poruszając pytania o moralność i naturę człowieka. Zbrodnia i kara to historia Raskolnikowa, młodego mężczyzny, który wierzy w wyższość swojego intelektu i prawo do własnych norm moralnych, co prowadzi go do moralnego upadku. Jego postawa jest typowa dla ludzi żyjących w przekonaniu o sile nauki i postępu.
-
Zbrodnia i kara powstała w trudnym okresie życia Dostojewskiego, po jego powrocie z zesłania na Syberii. Pisarz inspirował się doświadczeniami z więzienia, gdzie spotkał skazanych za morderstwa. Powieść była publikowana w odcinkach w prasie, a jej tematyka dotyczyła psychologii zbrodni i moralności, co wynikało z osobistych przeżyć i przemiany intelektualnej autora.
-
Poetyka Zbrodni i kary jest polifoniczna, co oznacza, że powieść zawiera wiele głosów bohaterów, z których każdy przedstawia swoją perspektywę. Narrator nie ocenia wydarzeń ani postępowania postaci, pozostawiając czytelnikowi wybór moralny i interpretacyjny. Dzięki różnym językom bohaterów, powieść ukazuje różnorodność społeczną i moralną, tworząc wielogłosowy obraz rzeczywistości.
-
Petersburg w Zbrodni i karze jest przedstawiony jako miasto-demona, pełne chaosu i moralnego zamętu. Mieszkańcy miasta, pogrążeni w anonimowości i obcości, przypominają potępionych budowniczych wieży Babel, a samo miasto staje się symbolem piekła, skazanym na zagładę, jeśli nie znajdą się sprawiedliwi.